EY OĞUL SÖZÜMÜ İYİDİNLE?

[Ahmet Uçar]

Şeyh Edebali aslen Karamanlı’dır. İlktahsilini memleketinde yapan Edebali, tahsilini Şam’da tamamlar. Tefsir, hadis,tasavvuf ve özellikle İslam hukukunda ihtisas sahibidir. Hz Mevlana gibizamanın büyüklerinin sohbetlerinde bulunur. OsmanlıDevletinin kurucusu Sultan Osman Gazinin kayınpederidir. Dogum tarihikesin olmamakla birlikte, Miladi 1206 yıllarında doğduğu tahmin edilmektedir.Takva sahibi, örnek mal mülk sahibi bir zat olan Edebali, Eskişehiryakınlarında itburnu denilen köyde yaşamış, yaptırmış olduğu zaviyede örgenciyetiştirir ve halkı irşad ederdi, Anadolu’daki Ahilerle yakın münasebeti olanEdebali’yi Osman Bey sık sık ziyaret eder ve sohbetlerinde bulunurdu.


           Yine OsmanBeyin Zaviyede bulunduğu bir gece, gördüğü rüya üzerine Edebali, kızı MalHatunu Osman beye nikâhlar ve görmüş olduğu rüyayı da şöyle tabir eder: Senbabadan sonra Bey olacak kızım Mal Hatun’la evleneceksin! Sizin asil ve temizsoyunuzdan nice padişahlar gelecek, onlar nice devletleri bir çatı altındatoplayacaklar. Allahü Teâlâ, nice insanların huzur ve saadete kavuşmasına Din-iİslam la şereflenmesine senin soyunu vesile edecektir. Uzun bir ömür sürenEdebali 726 H. 1325-26 yıllarında 120 yaşlarında vefat eder. Cenazesi Bilecik’ezaviyesinin yanına defnedilmiştir.

EY OĞUL! Beysin!Bundan sonra öfke bize: uysallık sana!.Güceniklik bize, gönül almak sana..Suçlamak bize katlanmak sana!.Acizlik bize,yanılgı bize!.hoş görmek sana..Geçimsizlikler, çatışmalar,uyumsuzluklar,anlaşmazlıklar bize.. Adaletsana..Kötü göz,şom ağız,haksız yorum bize..Bağışlama sana..Bundan sonra bölmekbize..Bütünlemek sana..Üşengeçlik bize, uyarmak,gayretlendirmek,şekillendirmeksana..


EY OĞUL! Yükün ağır, işin çetin, gücün kıla bağlı, Allah Teâlâyardımcın olsun. Beyliğini mübarek kılsın. Hak yoluna yararlı etsin. Işığınıparlatsın. Uzaklara iletsin. Sana yükünü taşıyacak güç, ayağını sürçtürmeyecekakıl ve kalp versin. Sen ve arkadaşlarınız kılıçla, bizim gibi dervişler isedüşünce, fikir ve dualarla bize vaat edilenin önünü açmalıyız. Tıkanıklığıgiderip temizlemeliyiz.


OĞUL! Güçlü,kuvvetli,akıllı ve kelamlısın.Ama bunları nerede venasıl kullanacağını bilmezsen sabah rüzgarlarında savrulur gidersin..Öfken venefsin bir olup aklını mağlup eder.Bunun için daima sabırlı,sebatkar ve iradenesahip olasın!..Sabır çok önemlidir.Bir bey sabretmesini bilmelidir.Vaktindenönce çiçek açmaz.Ham armut yenmez!..yense bile böğründe kalır.Bilgisiz kılıçda, tıpkı ham armut gibidir.Milletin,kendi irfanın içinde yaşasın Ona sırtçevirme.Her zaman duy varlığını.Toplumu yönetende,diri tutan da bu irfandır.


İnsanlar vardır, şafak vaktinde doğar, akşam ezanındaölürler. Dünya, senin gözlerinin gördüğü gibi büyük değildir. Bütünfethedilmemiş gizlilikler, bilinmeyenler,   ancak seninfaziletin ve adaletinle gün ışığına çıkacaktır. Ananı ve atanı say! Bil kibereket, büyüklerle beraberdir. Bu dünyada inancını kaybedersen, yeşilken çorakolur, çöllere dönersin. Açık sözlü ol! Her sözü üstüne alma! Gördün, söyleme;bildin deme!           Sevildiğinyere sık gidip gelme; muhabbet ve itibarın zedelenir…


Şu üç kişiye, yanicahiller arasındaki âlime, zengin iken fakir düşene ve hatırlıiken, itibarını kaybedene acı! Unutma kiyüksekte yer tutanlar, aşağıdakiler kadar emniyette değildir. Haklıolduğun mücadelenden korkma! Bilesin kiatın iyisine doru, yiğidin iyisine deli, korkusuz, pervasız, kahraman ve gözüpek derler.


En büyük zafer nefsini tanımaktır.Düşman,insanın kendisidir.Dost ise nefsi tanıyanın kendisidir.Ülke,idare edenin,oğulları ve kardeşleriyle bölüştüğü ortak malı değildir.Ülkesadece idare edene aittir.Ölünce yerine kim geçerse ülkenin idaresi onunolur.Vaktiyle yanılan atalarımız,sağlıklarında devletlerini,oğulları vekardeşleri arasında bölüştüler.Bunun içindir ki, yaşayamadılar…



Bu nasihat Osmanlıyı 600 seneyaşatmıştır. İnsan bir kere oturdu mu, yerinden kolay kolay kalkmaz.Kişi kımıldamayınca uyuşur.Uyuşunca laflamaya başlar.Lafdedikoduya dönüşür.Dedikodu başlayınca da gayri iflah etmez.Dost düşmanolur;düşman canavar kesilir!..Kişinin gücü,günün birinde tükenir,ama bilgiyaşar.Bilginin ışığı,kapalı gözlerden bile içeri sızar,aydınlığakavuşturur.Hayvan ölür, semeri kalır;insan ölür eseri kalır.Gidenin değilbırakmayanın ardından ağlamalı..Bırakanın da bıraktığı yerden devam etmeli. Savaşsevmem. Kan akıtmaktan hoşlanmam. Yine de,bilirim ki kılıç kalkıp inmelidir. Fakat bu kakıp iniş yaşatmak için olmalıdır.Hele kişinin kişiye kılıç indirmesi bir cinayettir. Bey memleketten ötedeğildir. Bir savaş, yalnızca bey için yapılmaz. Durmaya, dinlenmeye hakkımızyok. Çünkü zaman yok, süre az!





Yalnızlık korkanadır. Toprağın ekim zamanını bilen çiftçi,başkasına danışmaz. Yalnız başına kalsa da! Yeter ki toprağın tavda olduğunubilebilsin. Sevgi davanın esası olmalıdır. Sevmek ise, sessizliktedir.Bağırarak sevilmez. Görünerek te sevilmez! Geçmişini bilmeyen, geleceğini debilemez.
Osman! Geçmişini iyi bil ki, geleceğe sağlam basasın. Neredengeldiğini unutma ki, nereye gideceğini unutmayasın!  ALLAH,,,Türkü Korusun ve Yüceltsin! Amin..