İsrail'e Mükafat Gibi Bir İhale

İsrail'e Mükafat Gibi Bir İhale

15 Mart 2002, es-Sebil

İsrail işgal devletinin Filistin topraklarının her tarafında kan akıttığı, vahşet saçtığı bir dönemde, Türkiye'de iktidarı elinde tutan hükümet adeta İsrail'i mükafatlandırarak ona 170 adet M-60 A1 tankının modernizasyonu ihalesini verdi. Verilen bilgilere göre ihale tutarı toplam 668 milyon dolar olacak. İhale İsrail'in IMI şirketine verildi. Tank ilahesinin ilgi çekici ve zihinlerde soru işaretlerinin oluşmasına sebep olan değişik yönleri var.

Birincisi bu işin tam da İsrail'in Filistin'in her tarafında dehşet saçtığı ve kan kustuğu bir döneme denk getirilmesi. Böyle bir dönemde İsrail'e böyle bir ihalenin verilmesinin bütün İslam coğrafyasında hatta bütün insanlık nezdinde tepkilere yol açacağını tahmin etmek hiç de zor değildir. Şaron yönetiminin savunmasız Filistin halkına yönelik şiddet ve vahşetini zirveye tırmandırdığı sırada İslam coğrafyasında birçok ülke işgalci İsrail'le diplomatik ilişkilerini dondurma veya aşağı çekme ihtiyacı duyarken Türkiye'nin bir tank ihalesi mükafatı vermesi bu yönden dikkat çekicidir. Üstelik Türkiye'nin bu ihaleyi İsrail'e vermesinin tam da İsrail'in Filistin topraklarında 50 kişinin hayatını kaybetmesine sebep olduğu saldırılar gerçekleştirdiği günün hemen ertesi güne denk gelmesi de dikkatlerden kaçmayan bir gelişme oldu.

İkinci dikkat çekici husus ise konunun Türkiye'deki ekonomik krizle ilgili boyutu. Bundan önce Türkiye'deki ekonomik kriz gerekçe gösterilerek tank modernizasyonu ihalesi askıya alınmıştı. Türkiye'deki ekonomik kriz henüz sona ermiş, iktisadi sıkıntılar ortadan kalkmış değil. Buna rağmen yine de tank ihalesi hayata geçirildi ve bu iş için tahsis edilen paranın İsrail'e akıtılması kararlaştırıldı. Bilindiği üzere Aksa İntifadası İsrail ekonomisini bayağı sıkıntıya sokmuştur. Türkiye'nin tank ihalesinin ise İsrail ekonomisine önemli bir katkı sağlayacağı kesindir. Çünkü modernizasyon ihalesi için tahsis edilen miktar basite alınabilecek bir miktar değil. Bu durumda adeta Türkiye'nin ekonomik sıkıntılarının göz ardı edilerek Aksa İntifadası karşısında zorlanan İsrail ekonomisine katkı sağlayacak bir ihalenin hayata geçirilmesi düşündürücüdür.

Üçüncü olarak: Daha önce İsrail'e F-16 uçaklarının modernizasyonu ihalesi verilmişti ve bu ihaleden memnun kalınmadığına dair bazı haberler basın yayın organlarına sızmıştı. Resmi ağızlardan olmasa da basına yansıyan bazı haberlerde İsrail'in modernizasyon işlemini iyi yapmadığı hatta bazı uçakların birtakım parçalarını söküp yerine daha kalitesiz parçalar taktığı dile getirilmişti. Hal böyleyken yine de tank modernizasyonu işinin İsrail şirketine verilmesi üzerinde düşünülmesi gereken bir konudur.

Dördüncü olarak: Tank ihalesi işinin verildiği IMI şirketinin iflas noktasına gelmiş bir şirket olduğuna dair haberler bundan önce muhtelif basın yayın organlarına yansımıştı. Normalde ekonomik darboğazın içinde olan şirketlere büyük ihalelerin verilmesi ihale geleneğine aykırıdır. Çünkü bu durumdaki bir şirketin ekonomik güvence sağlaması ve verilen ihaleyi zamanında teslim etmesi şüphelidir. Ama Türkiye'deki hükümetin bu konudaki teamülleri ve geleneği dikkate almaksızın iflasa doğru giden bir İsrail şirketine ihaleyi vermesi: "Burada o şirketin iflastan kurtarılması da mı bir hedef olarak gözetilmiştir?" sorusunun zihinlerde canlanmasına sebep olmaktadır.

Beşinci olarak: Bundan önce IMI şirketinin verdiği teklifte fiyatın pahalı olduğu bu yüzden de teklifinin kabul edilmediği bildirilmişti. Verilen bilgilere göre söz konusu şirket yeni bir teklif sundu ve bu teklif 8 Mart 2002 tarihinde toplanan İcra Komitesi'nde değerlendirildi ve kabul edildi. Burada da ihaleye talip, daha iyi fiyatlar veren ve işi daha başarılı bir şekilde yapabilecek firmaların bulunmasına rağmen İsrail firmasının ikinci bir teklif sunmasını istemek ve beklemek de İsrail firmasının özellikle kollandığı ve ihalenin ona verilmesi için şartların oluşmasının sağlanmasına çalışıldığı intibaı uyandırmaktadır.

İsrail işgal devletinin Filistin'in her tarafında kan döktüğü bir sırada İsrail firmasına tank modernizasyonu ihalesinin verilmesi gerek muhtelif siyasilerin ve gerekse insan hakları kuruluşlarının tepkilerine yol açtı. Konuyla ilgili açıklamada bunun adeta İsrail'in mükafatlandırılması anlamı taşıdığına dikkat çekildi.